kV กับ kVA เป็นค่าที่พบได้บ่อยบน Nameplate ของหม้อแปลงไฟฟ้า โดย kV ใช้ระบุแรงดันไฟฟ้า ส่วน kVA ใช้ระบุพิกัดกำลังไฟฟ้าปรากฏของหม้อแปลง ทั้งสองค่ามีหน้าที่แตกต่างกันและใช้ประกอบการเลือกหม้อแปลงให้เหมาะกับระบบไฟฟ้า

เวลาพูดถึงหม้อแปลงไฟฟ้า จะเห็นค่า kV และ kVA อยู่บน Nameplate ของหม้อแปลงเกือบทุกตัว

สองค่านี้เป็นข้อมูลพื้นฐานที่ใช้บอกคุณสมบัติของหม้อแปลง แต่มีความหมายแตกต่างกัน

kV (Kilovolt) ใช้บอกระดับแรงดันไฟฟ้า ส่วน kVA (Kilovolt-Ampere) ใช้บอกพิกัดกำลังปรากฏของหม้อแปลง

ตัวอย่างเช่น หม้อแปลงที่ระบุว่า

22 kV / 400-230 V, 500 kVA

สามารถอ่านได้ว่า หม้อแปลงมีแรงดันด้านแรงสูง 22 kV แรงดันด้านแรงต่ำ 400/230 V และมีพิกัดกำลัง 500 kVA

การอ่านค่าเหล่านี้เป็นพื้นฐานสำคัญในการเลือกหม้อแปลงให้เหมาะกับระบบไฟฟ้า

kV ย่อมาจาก Kilovolt หรือกิโลโวลต์ เป็นหน่วยวัดแรงดันไฟฟ้า

1 kV = 1,000 V

ในหม้อแปลงไฟฟ้า ค่า kV มักใช้ระบุ Rated Voltage หรือแรงดันพิกัดของขดลวดด้านแรงสูงและแรงต่ำ

ตัวอย่างเช่น

• 11 kV / 400 V
• 22 kV / 400 V
• 33 kV / 400 V

ตัวเลขด้านหน้ามักเป็นแรงดันด้านแรงสูง ส่วนตัวเลขด้านหลังเป็นแรงดันด้านแรงต่ำ ทั้งนี้ต้องดูรายละเอียดบน Nameplate ของหม้อแปลงแต่ละรุ่นประกอบด้วย

ทำไมค่า kV จึงสำคัญ?

หม้อแปลงต้องถูกออกแบบให้เหมาะกับแรงดันของระบบที่นำไปใช้งาน

หากนำหม้อแปลงที่มีพิกัดแรงดันไม่ตรงกับระบบมาใช้งาน อาจทำให้เกิดปัญหาด้านการทำงานของหม้อแปลงและอุปกรณ์ที่ต่ออยู่ในระบบ

ดังนั้น ก่อนติดตั้งหรือเปลี่ยนหม้อแปลง ต้องตรวจสอบแรงดันของระบบและค่า Rated Voltage บน Nameplate ให้ตรงกัน

kVA ย่อมาจาก Kilovolt-Ampere เป็นหน่วยของ Apparent Power หรือกำลังไฟฟ้าปรากฏ

สำหรับหม้อแปลง ค่า kVA ใช้ระบุ Rated Power หรือพิกัดกำลังที่หม้อแปลงสามารถรองรับได้ตามเงื่อนไขการออกแบบและการใช้งาน

ตัวอย่างพิกัดหม้อแปลงที่พบได้ เช่น

• 100 kVA
• 160 kVA
• 250 kVA
• 500 kVA
• 1,000 kVA
• 2,000 kVA

ตัวเลขที่สูงขึ้นหมายถึงหม้อแปลงมีพิกัดกำลังสูงขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าแรงดันไฟฟ้าจะสูงขึ้นตาม

ตัวอย่างเช่น

หม้อแปลง 22 kV 250 kVA

และ

หม้อแปลง 22 kV 1,000 kVA

ทั้งสองตัวมีแรงดันด้านแรงสูง 22 kV เท่ากัน แต่พิกัดกำลังต่างกัน

จำง่าย ๆ

kV = แรงดันเท่าไร
kVA = รองรับกำลังเท่าไร

แต่ในการเลือกหม้อแปลงจริง ยังต้องพิจารณาข้อมูลอื่นร่วมด้วย เช่น กระแส จำนวนเฟส ความถี่ Impedance และลักษณะของโหลด

สมมติ Nameplate ระบุว่า

Transformer Rating: 500 kVA
HV: 22 kV
LV: 400/230 V
Frequency: 50 Hz
3 Phase

สามารถอ่านข้อมูลหลักได้ดังนี้

1. 500 kVA

หม้อแปลงมีพิกัดกำลัง 500 kVA

2. 22 kV

ด้านแรงสูงมีแรงดันพิกัด 22 kV

3. 400/230 V

ด้านแรงต่ำมีระบบแรงดัน 400/230 V

4. 50 Hz

หม้อแปลงออกแบบสำหรับระบบความถี่ 50 Hz

5. 3 Phase

เป็นหม้อแปลงระบบ 3 เฟส

ข้อมูลทั้งหมดต้องทำงานร่วมกัน ไม่ควรดูเฉพาะค่า kVA เพียงตัวเดียว

ความแตกต่างหลักอยู่ที่ พิกัดกำลัง

ตัวอย่างเช่น

ถ้าระบบมีโหลดเพิ่มขึ้น ก็อาจต้องใช้หม้อแปลงที่มีพิกัด kVA สูงขึ้น

แต่การเลือกขนาดหม้อแปลงไม่ควรใช้เพียงการดูว่า “โหลดเยอะก็เลือก kVA สูง ๆ”

ต้องพิจารณา Load Profile, Maximum Demand, Power Factor, การขยายโหลดในอนาคต และข้อกำหนดของระบบไฟฟ้า ร่วมกัน

Your content goes here. Edit or remove this text inline or in the module Content settings. You can also style every aspect of this content in the module Design settings and even apply custom CSS to this text in the module Advanced settings.

kVA เกี่ยวข้องกับกระแสของหม้อแปลงอย่างไร?

ค่า kVA สามารถใช้คำนวณกระแสพิกัดของหม้อแปลงได้

สำหรับ หม้อแปลง 3 เฟส

โดย

• I = กระแสไฟฟ้า (A)
• S = กำลังปรากฏ (VA)
• V = แรงดันไฟฟ้า (V)

ตัวอย่าง หม้อแปลง

500 kVA, 400 V, 3 Phase

สามารถคำนวณกระแสด้านแรงต่ำได้ประมาณ

721.7 A

ดังนั้นค่า kVA ไม่ได้เป็นเพียงตัวเลขบน Nameplate แต่สัมพันธ์กับกระแสที่หม้อแปลงต้องจ่ายให้กับระบบด้วย

ทำไมหม้อแปลงจึงใช้ kVA แทน kW?

นี่เป็นคำถามที่พบได้บ่อย

หม้อแปลงถูกกำหนดพิกัดด้วย kVA เพราะความสามารถในการรับโหลดของหม้อแปลงเกี่ยวข้องกับ แรงดันและกระแส เป็นหลัก

ความสูญเสียของหม้อแปลงก็มีทั้งส่วนที่เกี่ยวข้องกับกระแส เช่น Copper Loss และส่วนที่เกี่ยวข้องกับแรงดัน/ความถี่ เช่น Core Loss

ขณะที่ kW เป็นกำลังไฟฟ้าจริง ซึ่งขึ้นอยู่กับ Power Factor ของโหลด

ความสัมพันธ์คือ

               ”      kW = kVA x Power Factor     “

ตัวอย่างเช่น

หม้อแปลง 500 kVA

ถ้าโหลดมี Power Factor = 0.8

กำลังไฟฟ้าจริงจะเท่ากับ

500 × 0.8 = 400 kW

ดังนั้น 500 kVA ไม่ได้หมายถึงโหลดจะใช้กำลังจริง 500 kW เสมอไป

ถ้าใช้โหลดเกินค่า kVA จะเกิดอะไรขึ้น?

เมื่อโหลดเพิ่มขึ้น กระแสที่ไหลผ่านขดลวดก็เพิ่มขึ้น

Copper Loss จะมีความสัมพันธ์กับกระแสตามสมการ

ดังนั้นเมื่อกระแสเพิ่มขึ้น ความร้อนจากขดลวดก็เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

หากหม้อแปลงทำงานเกินพิกัดเป็นเวลานาน อุณหภูมิของขดลวดและฉนวนอาจสูงขึ้น ส่งผลต่ออายุการใช้งานของระบบฉนวน

สำหรับหม้อแปลงที่ใช้งานจริงจึงต้องพิจารณาทั้ง ขนาดโหลด ระยะเวลาที่รับโหลด อุณหภูมิ และเงื่อนไขการระบายความร้อน

kV สูง แปลว่า kVA สูงด้วยหรือไม่?

ไม่จำเป็น

kV และ kVA เป็นคนละค่ากัน

ตัวอย่างเช่น หม้อแปลงสามารถมี

22 kV / 400 V — 100 kVA

หรือ

22 kV / 400 V — 1,000 kVA

แรงดันเท่ากัน แต่พิกัดกำลังต่างกัน

ในทางกลับกัน หม้อแปลงที่มี kVA เท่ากันก็สามารถออกแบบให้มีระดับแรงดันแตกต่างกันได้ตามการใช้งาน

เวลาเลือกหม้อแปลง ต้องดูแค่ kV และ kVA หรือไม่?

ไม่ควรดูเพียงสองค่า

ข้อมูลที่ควรตรวจสอบบน Nameplate และเอกสารทางเทคนิค ได้แก่

• Rated Power (kVA)
• Rated Voltage (kV/V)
• Rated Current (A)
• Frequency (Hz)
• Number of Phases
• Vector Group
• Impedance (%)
• Tap Changer
• Cooling Method
• Insulation Level
• Transformer Oil
• Weight
• Serial Number
• Year of Manufacture

รายละเอียดเหล่านี้มีผลต่อการนำหม้อแปลงไปใช้งานและการออกแบบระบบไฟฟ้า

บริษัท อูมัง บอร์ดส์ บีเคเค จำกัด ด้วยประสบการณ์กว่า 17 ปี ผลิตภัณฑ์น้ำมันหม้อแปลงไฟฟ้าของเรา ผ่านการทดสอบมาตรฐาน IEC60296 และ IEC296 จึงมั่นใจได้ว่าน้ำมันที่ได้รับ มีคุณภาพสูง พร้อมใช้งานกับหม้อแปลงไฟฟ้าขนาดเล็ก และ ใหญ่ได้ทุกประเภท รวมถึงผลิตภัณฑ์อื่นๆของเราได้รับการรับรองมาตรฐานสากลเช่นกัน  สามารถชมสินค้าทั้งหมดได้ ที่นี่

ติดต่อเรา / ขอใบเสนอราคา ได้ที่
Tel : 02 630 3220
Line OA : @umangbkk
Facebook : /umangbkk
เป็นเพื่อนกับเราวันนี้รับโปรโมชั่นสุดคุ้มทันที!!